Jaki wybrać system operacyjny?

System operacyjny to środowisko, w którym pracujesz codziennie. Od niego zależy, jakie programy uruchomisz, jak wygląda interfejs i czy laptop będzie intuicyjny w obsłudze. Na rynku dominuje Windows 11 (85% laptopów), ale masz też macOS, ChromeOS, Linux i opcję bez systemu. Ten poradnik pomoże Ci wybrać system idealnie dopasowany do Twoich potrzeb i budżetu.

Windows 11 – dominuje na rynku (85% laptopów)

Zalety Windows 11

• Najszerszy wybór programów – wszystkie aplikacje biurowe, gry
• Intuicyjny dla początkujących – podobny do Windows 10
• Funkcje AI – Copilot, automatyczne kadrowanie w kamerce
• Wsparcie dla graczy – DirectX 12, Xbox Game Pass

Wady

• Wymaga więcej zasobów (minimum 8 GB RAM)
• Okazjonalne aktualizacje mogą spowalniać

Dla kogo

95% użytkowników – praca, nauka, gry, dom. Najbezpieczniejszy wybór.

Poziom cenowy

Najczęściej Windows 11 wliczony jest w cenę laptopa.

---

macOS – ekosystem Apple

W Macbookach zawsze jest już zainstalowany, dodatkowo można go aktualizować za darmo tak długo aż parametry sprzętowe na to pozwolą.



Jeżeli planujesz przesiadkę z systemu Windows na macOS powinieneś wiedzieć:

• Dobry dla grafików/montażu wideo: Final Cut Pro (lepszy od Premiere), Logic Pro (muzyka), optymalizacja pod Apple Silicon – płynność przy 4K/8K
• Brak wirusów to MIT: Są malware dla macOS (choć rzadziej). Bezpieczeństwo wynika z małego udziału rynkowego (12%), a nie niezniszczalności.
• Niektóre programy księgowe: Nie działają natywnie (np. Insert GTU, Comarch ERP) – tylko przez Parallels/VM (wolniej)
• MS Office/Adobe/CAD: Musisz kupić wersje na Mac (inne licencje). Nie użyjesz starych wersji Windows-owskich jeżeli już masz.
• Gry Steam/gry PC: Tylko 20-30% tytułów działą natywnie. Reszta przez CrossOver/Parallels (słaba wydajność) lub nie działa (Cyberpunk 2077, GTA V, Valorant)
• "Mój komputer" to w macOS Finder: Pliki w folderach Dokumenty/Pobrane (brak Dysk C:)
• Skróty klawiszowe: Cmd+C (kopiuj) zamiast Ctrl+C, Cmd+V zamiast Ctrl+V – uczysz się od nowa
• Przyciski okna: Zawsze lewa strona (zamknij/minimalizuj) – nie zmienisz na prawą jak w Windows

Dla kogo macOS?

Kreatywni profesjonaliści, fani Apple, montażyści wideo, muzycy.

---

ChromeOS – prostota i chmura

Zalety ChromeOS

• 6-10 sekund do uruchomienia
• Działa na tanim sprzęcie (4 GB RAM)
• Wszystko w chmurze – Google Docs, Drive
• Automatyczne aktualizacje bezpieczeństwa
• Bezpieczny dla dzieci (konta zarządzane)

Wady

Ograniczona liczba aplikacji desktopowych.

Dla kogo

Studenci, praca w Google Workspace, seniorzy, dzieci. Laptopy od 1200 zł.

---

Linux – dla zaawansowanych i oszczędnych

Popularne dystrybucje:

• Ubuntu – najłatwiejszy dla początkujących
• Linux Mint – podobny do Windows
• Fedora – najnowsze oprogramowanie

Zalety

• Darmowy – oszczędność 200-500 zł
• Bardzo szybki na starym sprzęcie
• Brak wirusów i reklam
• Idealny do programowania

Wady

Nie wszystkie programy dostępne.

Dla kogo

Programiści, administratorzy IT, osoby znające komputery.

---

Bez systemu (FreeDOS, no OS) – dla znawców

Kiedy warto:

• 200-500 zł taniej
• Sam instalujesz Windows/macOS/Linux
• Kontrola nad wszystkim

Dla kogo

Osoby, które znają się na instalacji Windowsa.

Ryzyko

Bez doświadczenia możesz mieć problemy z Wi-Fi czy sterownikami.